สัมภารชาดก (Sambhara Jataka)

สัมภารชาดก

ในสมัยพุทธกาล พระโพธิสัตว์ทรงระลึกชาติได้ว่า ในอดีตกาล พระองค์เคยเกิดเป็นบุตรของพ่อค้าผู้มีทรัพย์สินมหาศาลในเมืองพาราณสี ครั้งนั้น พระองค์ทรงมีชื่อเสียงเลื่องลือไปทั่วว่าเป็นผู้มีศีลธรรมอันดีงาม มีความซื่อสัตย์ และมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด

วันหนึ่ง พ่อของพระองค์ได้เรียกประชุมบรรดาคนรับใช้ และแจ้งความประสงค์ที่จะมอบหมายงานสำคัญให้แก่พระโพธิสัตว์

“เจ้าทั้งหลาย จงฟังพ่อ พ่อจะมอบหมายงานสำคัญให้แก่ลูกชายของเรา เขาจะต้องเดินทางไปยังเมืองกลิงคราฐ เพื่อไปซื้อสินค้าบางอย่าง ซึ่งเป็นสินค้าที่มีความสำคัญอย่างยิ่งต่อการดำรงอยู่ของครอบครัวของเรา พ่อขอให้พวกเจ้าจงช่วยเหลือเขาอย่างเต็มที่ และอย่าได้ขัดขวางการตัดสินใจของเขาเด็ดขาด”

พระโพธิสัตว์รับคำสั่งจากบิดาด้วยความเต็มใจ และเตรียมตัวเดินทางไปยังเมืองกลิงคราฐ

ก่อนออกเดินทาง พ่อของพระองค์ได้มอบทรัพย์สินจำนวนหนึ่งให้ พร้อมทั้งกล่าวว่า “ลูกรัก นี่คือทรัพย์สินสำหรับเป็นทุนในการเดินทาง และการซื้อสินค้า จงใช้มันอย่างมีสติ และระลึกถึงคำสอนของพ่อเสมอ”

พระโพธิสัตว์รับทรัพย์สินมา และกล่าวตอบว่า “ท่านพ่อผู้เป็นที่รัก ข้าพเจ้าจะจดจำคำสอนของท่านไว้ในใจ และจะทำทุกอย่างให้ดีที่สุด”

เมื่อเดินทางถึงเมืองกลิงคราฐ พระโพธิสัตว์ก็ได้เริ่มดำเนินการตามแผนที่วางไว้ พระองค์ทรงใช้ความเฉลียวฉลาดในการเจรจาต่อรอง และสามารถซื้อสินค้าที่พ่อต้องการมาได้ในราคาที่เหมาะสม

แต่ทว่า ระหว่างที่พระโพธิสัตว์กำลังดำเนินการซื้อขายอยู่นั้น ก็เกิดเหตุการณ์ไม่คาดฝันขึ้น

ในเมืองนั้น มีผู้หญิงคนหนึ่ง ซึ่งมีรูปร่างหน้าตาที่งดงามราวกับนางฟ้า นางเป็นธิดาของขุนนางผู้ใหญ่ในเมืองนั้น แต่ทว่า นางมีนิสัยที่ค่อนข้างจะเจ้าชู้ และชอบเล่นชู้กับชายอื่น

นางได้เห็นพระโพธิสัตว์ และเกิดความหลงใหลในรูปโฉมอันงดงามของพระองค์ จึงได้ส่งคนมาทาบทาม และเชื้อเชิญพระโพธิสัตว์ให้ไปพบ

พระโพธิสัตว์ได้รับคำเชิญ แต่ด้วยจิตใจที่มั่นคงในศีลธรรม และระลึกถึงคำสอนของบิดา พระองค์จึงปฏิเสธที่จะไปพบหญิงสาวผู้นั้น

แต่หญิงสาวผู้นั้นไม่ยอมแพ้ นางได้พยายามหาวิธีต่างๆ นานา เพื่อที่จะได้ใกล้ชิดกับพระโพธิสัตว์

จนกระทั่งวันหนึ่ง นางได้แสร้งทำเป็นป่วยหนัก และส่งคนมาบอกพระโพธิสัตว์ว่าต้องการพบเป็นครั้งสุดท้าย

เมื่อพระโพธิสัตว์ทราบข่าว ก็เกิดความสงสาร และคิดว่าตนเองควรจะไปเยี่ยมไข้ เพื่อแสดงน้ำใจ

เมื่อพระโพธิสัตว์ไปถึงเรือนของหญิงสาวผู้นั้น นางก็แสร้งทำเป็นฟื้นขึ้นมา และชวนพระโพธิสัตว์สนทนา

ในระหว่างการสนทนา หญิงสาวผู้นั้นก็ได้เปิดเผยความรู้สึกที่แท้จริงของตนเอง และพยายามชักจูงพระโพธิสัตว์ให้มาอยู่กินกับนาง

“ท่านผู้มีเกียรติ ท่านช่างมีรูปโฉมที่งดงาม และจิตใจที่มั่นคงนัก ข้าพเจ้าหลงรักท่านตั้งแต่แรกเห็น ขอท่านได้โปรดอยู่กับข้าพเจ้าเถิด ข้าพเจ้าจะดูแลท่านอย่างดีที่สุด”

แต่พระโพธิสัตว์ก็ยังคงยืนกรานที่จะปฏิเสธ

“ท่านหญิง ข้าพเจ้าขอขอบคุณในความปรารถนาดีของท่าน แต่ข้าพเจ้ามีหน้าที่ที่ต้องรับผิดชอบ และมีครอบครัวที่รอคอยอยู่ ข้าพเจ้าไม่สามารถทำเช่นนั้นได้”

หญิงสาวผู้นั้นเมื่อไม่สามารถโน้มน้าวพระโพธิสัตว์ได้ ก็เกิดความโกรธ และวางแผนที่จะทำร้ายพระโพธิสัตว์

นางได้วางแผนกับคนรักของนาง ซึ่งเป็นคนที่มีอิทธิพลในเมืองนั้น เพื่อที่จะใส่ร้ายพระโพธิสัตว์ และจับพระโพธิสัตว์ไปขังคุก

แต่ทว่า ด้วยความเฉลียวฉลาด และไหวพริบของพระโพธิสัตว์ พระองค์สามารถหลบหนีออกมาจากสถานการณ์นั้นได้อย่างปลอดภัย

พระองค์ได้รีบเดินทางกลับเมืองพาราณสี พร้อมกับสินค้าที่ได้ซื้อมา

เมื่อกลับถึงบ้าน พระโพธิสัตว์ก็ได้เล่าเรื่องราวที่เกิดขึ้นทั้งหมดให้บิดาฟัง

บิดาของพระองค์เมื่อได้ฟังดังนั้น ก็เข้าใจในสถานการณ์ และชื่นชมในความซื่อสัตย์ และความเด็ดเดี่ยวของพระโพธิสัตว์

“ลูกพ่อ เจ้าได้ทำในสิ่งที่ถูกต้องแล้ว การรักษาศีลธรรม และการปฏิบัติตามคำสอนของพ่อ คือสิ่งที่สำคัญที่สุด”

พระโพธิสัตว์ได้นำสินค้าที่ซื้อมาไปมอบให้บิดา และช่วยกันบริหารจัดการกิจการของครอบครัวให้เจริญรุ่งเรืองยิ่งขึ้นไป

เรื่องราวของพระโพธิสัตว์ ได้กลายเป็นตัวอย่างอันดีงาม ให้แก่ผู้คนทั้งหลาย ว่าการยึดมั่นในความดีงาม และการปฏิเสธสิ่งยั่วยวนทางกามารมณ์ ย่อมนำมาซึ่งความสุขและความเจริญที่ยั่งยืน.

ในชาติสุดท้าย พระโพธิสัตว์ได้ทรงเป็นกษัตริย์ผู้ทรงธรรม และได้ทรงแสดงให้เห็นถึงความสำคัญของการรักษาศีล การยึดมั่นในสัจจะ และการปฏิเสธสิ่งล่อลวง.